Addison Hastalığı Tarihçesi
Addison hastalığı, böbreküstü bezlerinin salgılama yetersizliğinden kaynaklanan bir hastalıktır.
Thomas Addison’un 1955′te tanımladığı Addison hastalığı, böbreküstü bezlerinin kabuk korteks bölümünün, otoimmun,verem ya da mantar enfeksiyonu nedeniyle zarar görmesine bağlıdır. Aynı zamanda bu hastalığın isim babasıdır. Güçsüzlük, kansızlık, kilo yitimi, mide-bağırsak rahatsızlıkları, kan basıncı düşüklüğü, deride kararma, bazı hastalarda da aşırı sinirlilik ve aşırı duyarlılıkla gelişir. Eskiden ölümle sonuçlanabilirken, günümüz tıbbında sentetik hormonlarla kesin olarak tedavi edilmektedir. Bu hastalıkta çeşitli tıbbi bulgulara rastlanılabilir.
Addison Hastalığında Tıbbi Bulgular
Güçsüzlük
Aşırı yorgunluk, bitkinlik, kas güçsüzlüğü
Kilo kaybı
Mide bulantısı
Kusma
Tekrarlayan ishaller
İştah kaybı
Deride koyulaşma, lekeler
Bazı bölgelerde deride anormal koyu renklenme
Soluklaşmalar da olabilir
El ve ayaklarda cilt döküntüleri ve lezyonları
Ağızda yanak içlerinde renk değişiklikleri,pigmentasyon
Yavaş,uyuşuk hareketler
Kan basıncı ve kalp atımında değişiklikler
Yüzde ve avuçlarda olağandışı ve aşırı terleme
Baş ağrısı
Pupillerde genişleme
Kalp atışlarında hızlanma
Hızlı ve ritmik titreme
Ani krizler
Hafıza bulanıklığı
Göz kapaklarında istemdışı anormal hareketler
Uyku bozukluğu
Heyecanlanma
İnişli çıkışlı ruh hali
Dikkat dağınıklığı
Hafıza kaybı (amnezi)
Halusinasyonlar
Bayılmalar
Addison hastalığında görülen tıbbi bulgulardır.
Addison Rahatsızlığı Tedavi Süreci
Ömürboyu sürebilecek kortikosteroidle yerine koyma tedavisi belirti ve atakları kontrol altına alır. Genellikle glukokortikoid (kortizon veya hidrokortizon) ve mineralokortikoid (fludrocortizon) kombinasyonları verilir.
İlaç tedavisi stresin arttığı durumlarda arttırılmalıdır.Enfeksiyonlar,yaralanmalar ve aşırı terleme adrenal krize sebep olabilir.Adrenal krizde damariçi veya kasiçi hidrokortizon hemen yapılmalıdır.Düşük kanbasıncı tedavisi de gereklidir.Birçok hasta stres anında kendikendilerine acilen yapmak üzere acil hidrokortizon enjeksiyonu yapmayı öğrenmiştir.Hastaların yanlarında acil durumlarda yapılacak ilaç ve dozlarının yazılı olduğu tanıtıcı bir sağlık kartını taşımaları çok önemlidir.
İlaç almayı asla aksatmamalıdır.Eğer şiddetli kusma dolayısı ile ilaç alımı aksıyorsa doktora bildirilmelidir.Aşırı kilo artışı ve vücutta ödem halinde mutlaka doktora bildirilmelidir.
Addison Rahatsızlığının Gidişatında Görülen Komplikasyonlar
Hastalığın seyri esnasında şu komplikasyonlar eşlik edebilir ;
Diabetes mellitüs
Tirotoksikoz
Hashimato tiroiditi
Hipoparatiroidizm
Pernisiyöz anemi
Overlerde hipofonksiyon veya testislerde yetersizlik
Addison Hastalığının En Güncel Tetkikleri
Kan Basıncı düşmüştür.
Kortizol seviyesi düşmüştür.
Serum sodyum düzeyi düşüktür.
Potasyum testi potasyumda artış gösterebilir.
Karın röntgeninde adrenal kireçlenme odakları görülebilir.
Karın tomografisinde adrenal kireçlenme odakları ve atrofi görülebilir.
Hastalığın değişik sonuç verebileceği diğer testler:
renin
potasyum testi
idrar osmolaritesi
serum magnezyum testi
idrarda kortizol
karbondioksid
idrarda klorid
serum kloridi
aldosteron
ACTH
24 saatlik idrar aldesteronu
17 ketosteroid
17 hidroksikortikosteroid
Addison Rahatsızlığının Nedenleri
Olguların yüzde 70-80 ine Koch basilinin etken olduğu böbreküstü bezi veremi yol açar. Hastalık belirtilerinin görülebildiği ilerlemiş olgularda böbreküstü bezleri belli bir biçimden yoksun, san-gri renkli ve peynirimsi yapıda iki torbacık halini almıştır. Hastalık belirtilerinin ortaya çıkması için veremin yol açtığı doku yıkımına bağlı bu yapı bozulmalarının böbreküstü bezlerinin yüzde 90 ma yayılması gerekir. Bundan da anlaşılacağı gibi böbreküstü bezlerinin yedek üretim kapasitesi çok geniştir. Bez dokusunun yaklaşık yüzde l0u sağlam kaldığı sürece yetmezlik belirtileri yalnız vücudun yüksek düzeyde hormona gereksinim duyduğu anlarda ortaya çıkar. Bu gibi durumlarda böbreküstü bezleri organizmanın birden artan hormon gereksinimini karşılayamaz.
Böbreküstü bezlerinde verem akciğerlerdeki enfeksiyonu izleyen ikincil bir odak olarak belirir. Veremin yanı sıra kronik enfeksiyon hastalıkları, frengi, böbreküstü bezi tümörleri, bu doku hücrelerini yaygın yıkıma uğratan kloroform ve salvarsan gibi zehirli maddeler ve böbreküstü bezlerini besleyen damarların tıkanması da böbreküstü bezi yetmezliğine yol açabilir.
Bazen sorun başka nedenlerden de kaynaklanabilir. Bu durumlarda hastalığın kökeni vücudun daha yukarısında yer alan merkezlerdir. Örneğin, etken beynin hipotalamus bölgesinde üretilen ve hipofiz bezini adrenokortikotrop hormon (ACTH) salgılamaya iten serbestleştirici faktör eksikliği olabilir. Hipofizin ACTH salgılayamaması böbreküstü bezlerinde doku gerilemesine yol açar ve böbreküstü bezi yetmezliğiyle sonuçlanır.
Addison Hastalığı Nedir? Nasıl Oluşur?
Vücutta böbreküstü bezi yetmezliği ve böbreküstü bezlerinin işlevlerinde yavaşlamayı anlatan bir terimdir ” addison “. Bu durumda aldosteron, kortizol, cinsel hormonlar, adrenalin ve noradrenalin gibi hormonların üretimi vücut için yetersiz kalır. Bazen bu hormonlardan bazısındaki eksiklikle bazısındaki artış birlikte görülür, ama bu tür olgulara çok ender rastlanır. Çeşitli böbreküstü bezi hormonlarının ana maddesi kolesteroldür. Bu ana madde bir dizi kimyasal tepkime sonucunda hormona dönüşür. Kimyasal tepkimeler için gerekli enzimlerden birinin eksikliği, bütün üretim zincirinin durmasına ve son ürünün, yani hormonun yapılamamasına yol açar.
Olguların büyük bölümünde hastalık böbreküstü bezi kabuğunun her üç katmanına da yerleştiğinden böbreküstü bezi yetmezliği genel bir hormon eksikliği olarak ortaya çıkar
Addison Hastalığı
Böbreküstü bezinin yetersiz çalışması surumudur.Böbrek üstü bezinin tamamının veya bir kısmının hasarı nedeniyle oluşur.
